SEIDR CYMRU – YN ÔL O’R BEDD

Mewn ychydig flynyddoedd mae Cymru wedi dod yn enwog am ansawdd ei seidr a pherai. Mae hyn yn ddigwyddiad hynod rhyfeddol ac yn dystiolaeth i angerdd a sgiliau’r cynhyrchwyr  seidr a pherai Cymreig.

Mae gan Gymru draddodiad cryf o gynhyrchu seidr a pherai. Yn enwedig mae hyn yn wir am Sir Fynwy a Morgannwg. Mae hyn i’w ddisgwyl gan fod Sir Fynwy yn ffinio gydag un o’r ardaloedd mwyaf seidr a pherai yn Lloegr – rhanbarth y ‘tair sir’. (Y ‘tair sir’ yw Swydd Henffordd, Swydd Gaerloyw a Swydd Gaerwrangon).

Cyn yr Ail Ryfel Byd roedd cynhyrchu seidr yng Nghymru, fel Lloegr, yn cael ei wneud ar raddfa fach gan ffermwyr fel rhan o’u blwyddyn amaethyddol. Fel arfer roedd hyn ar gyfer ei yfed yn y cartref a hefyd roddwyd i weithwyr fferm adeg y cynhaeaf. Am gipolwg diddorol gwelwch dudalennau treftadaeth ar wefan Cymdeithas Perai a Seidr Cymru.

Yn dilyn yr Ail Ryfel Byd daeth newid i fyd amaeth gyda llai o bwyslais ar arallgyfeirio ac felly roedd ddirywiad difrifol mewn gwneud seidr a pherai ar raddfa fach gan ffermwyr. Yn wahanol i’r siroedd cyfagos yn Lloegr, lle wnaeth rhai cynhyrchwyr bychain dal ati, diflannu’n gyfan gwbl bu’r hanes yng Nghymru.

Mae’r ffaith yma yn gwneud yr adfywiad yn fwy anhygoel fyth. Dechreuodd yn y 1980au gyda rhyw ddau o gynhyrchwyr ond yn ystod y 1990au hwyr wnaeth pethau gynyddu o ddifrif.

Erbyn hyn mae dros 30 o gynhyrchwyr seidr a pherai yng Nghymru ac, er bod y mwyafrif yn y de, mae bellach wedi lledaenu dros Gymru gyfan. Cynhyrchu seidr sydd wedi lledaenu, mae perai dal i fod yn rhywbeth prinnach. Ein cynhyrchydd mwyaf adnabyddus yw Gwynt y Ddraig ac mae bellach yn eithaf hawdd i ddod o hyd i’w cynnyrch ar draws Cymru a thu hwnt. Mae rhai o’r lleill ar raddfa fach ac mae’n debyg y byddent yn parhau felly ond mae eraill yn fwy uchelgeisiol ac un seren ddisglair yw Blaengawney Cider yn enwedig eu cynnyrch diweddar mewn potel – Hallets Real Cider.

Gan fod perai a seidr Cymreig yn eithaf tebyg i rai’r ‘tair sir’, mae gwaith wedi ei wneud ailddarganfod a defnyddio mathau afalau seidr a gellyg perai Cymreig i wahaniaethu ein seidr a pherai. Mae llawer o waith wedi ei wneud i adnabod y mathau yma ac mae rhai o’r canlyniadau i’w gweld yma yn y ffurf ‘Pomona’ Cymru.

Beth sydd hefyd wedi bod yn allweddol i dwf y perai a seidr yng Nghymru yw’r Gymdeithas Perai a Seidr. Ef yw’r grŵp cynhyrchwyr mwyaf effeithiol yn y diwydiant diodydd yng Nghymru ac mae ganddo’r potensial i dyfu i fod sefydliad masnachol cyflawn os yw’r datblygiad yn parhau. Mae’n trefnu Gŵyl Perai a Seidr Cymru, yn ogystal â hyfforddiant mewn cynnal a chadw perllan a chynhyrchu seidr. Mae hefyd wrthi gyda nifer o brosiectau cyffrous eraill ac mae wedi sicrhau cyllid gan Lywodraeth Cymru i fwrw ymlaen â’r rhain. Rwy’n gobeithio gallu adrodd am y rhain yn y dyfodol wrth iddynt ddatblygu ymhellach.

Mae Cymru bellach yn rhanbarth adnabyddus o gynhyrchu seidr a pherai ac yn gartref i gynnyrch o’r radd flaenaf. Mae’n anhygoel beth sydd wedi digwydd mewn cyfnod byr o amser. Mae perai a seidr Cymreig yn ôl, ac yn ôl gyda chlec!

Advertisements

Tags: ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s


%d bloggers like this: