Archive for January, 2013

Cwrw Cymru

24/01/2013

Yn ddi-os, cwrw yw’r categori diodydd cryfaf yng Nghymru. Ar y cyfrif diwethaf, roedd tua 50 o fragdai yng Nghymru, y nifer mwyaf ers peth amser. Ar un adeg roedd digonedd o fragwyr lleol ond roedd cryn ddirywiad yn y diwydiant yn sgil yr adfywiad crefyddol a hefyd bragwyr mawr dros y ffin yn prynu, ac mewn nifer o achosion yn cau, bragdai yng Nghymru.

Yn ffodus, fel y dengys y ffigurau, mae’r duedd hon wedi ei lwyr wyrdroi a cwrw, heb os nac oni bai yw diod cenedlaethol Cymru.

Brains yw’r bragwr mwyaf ac yn wir y cynhyrchydd diodydd mwyaf yng Nghymru o bell ffordd. Maent yn berchen ar nifer o dafarndai ac yn cynhyrchu amrywiaeth eang o gwrw. Maent yn cynhyrchu rhai o’n enwau mwyaf adnabyddus megis Brains Dark a SA Brain. Ond nid ydynt yn fodlon eistedd ar eu rhwyfau gan eu bod wedi mynd ati’n ddiweddar i fragu cyfres arloesol o gwrw grefft. Gwych yn wir, mae hyn yn dangos fod arloesed yn fyw ac yn iach hyd yn oed ym mragwr mwyaf Cymru.

Er mai Brains yw’r mwyaf nid nhw yw’r hynaf. Mae cysylltiad â’r traddodiad bragu yng Nghymru i’w gael i’r gorllewin yn Llanelli ym mragdy Felinfoel sy’n dyddio’n ôl i’r 1830au.

Ar wahân i Brains, mae’r cynhyrchwyr eraill gryn dipyn yn llai, ond mae rhai yn awyddus i ledaenu eu cwrw yn eang tra bod eraill yn hapus i gadw eu ffocws yn lleol.

Mae nodi’r enwau blaenllaw yn dangos faint y mae bragu wedi ei ledaenu ar draws Cymru. Gan ddechrau yn y de mae bragdy Rhymney, Y Profiad Celtaidd a Otley. Ar wahân i Felinfoel mae’r gorllewin yn gartref i Tomos Watkin yn Abertawe, Evan Evans yn Llandeilo sydd yn berchen gan Simon Buckley, y 7ed cenhedlaeth o fragwyr – pwy sy’n cofio Crown Buckley? Hefyd yn y gorllewin mae Coles Family Brewery yn Sir Gâr.

Yng nghanolbarth Cymru mae bragdy Monty’s yn Sir Drefaldwyn a bragdai Breconshire a Brecon yn ne Powys, ond i enwi tri. Mae pedwar o fragwyr mwyaf Gogledd Cymru – Bragdy Nant, Conwy, Bragdy’r Gogarth a Mŵs Piws wedi dod at ei gilydd i agor yr Albion Ale House yng Nghonwy, menter unigryw a thafarn sydd yn haeddu’r clod a’r gwobrau lu y mae wedi ei gael.

Ymddiheuriadau i’r holl fragdai eraill nad ydynt wedi eu henwi ar y daith wib uchod, os hoffech chi i ymddangos ar y blog, mae croeso i chwi gysylltu â mi.

Ledled Cymru mae yna dafarnau gwych i fwynhau cynnyrch ein bragdai felly, pan ddaw i gwrw, ta waeth ble yr ydych yng Nghymru, ni fyddwch ymhell o fragdy neu gyfle i flasu eu cwrw.

Advertisements